31. maj – Svjetski dan borbe protiv pušenja
Svjetski dan borbe protiv pušenja obilježava se svake godine 31. maja na inicijativu World Health Organization (WHO). Ovaj dan ustanovljen je 1987. godine s ciljem podizanja svijesti o štetnim posljedicama upotrebe duhana i nikotinskih proizvoda te poticanja ljudi na prestanak pušenja. 1
Tim povodom Unifarm aktivno učestvuje u podizanju svijesti o ovom problemu kroz edukativne aktivnosti usmjerene na zdravstvene radnike i širu javnost.
Ključne činjenice:
Među regionima SZO, Evropa ima drugu po visini prevalenciju korištenja duhana kako među odraslima (25,3%), tako i među adolescentima (10,8%).
U Evropskom regionu SZO, 18,5% žena starijih od 15 godina koristilo je duhan u 2022. godini.
Od 2021. godine, oko 10,8% adolescenata u dobi od 13–15 godina u Evropskom regionu SZO koristilo je duhan, što čini procijenjenih 4 miliona ljudi.
Osamnaest posto smrti usljed nekomunikabilnih bolesti (NCD) u Evropi 2020. godine pripisano je upotrebi duhana.
Među osobama ženskog pola, Evropski region ima najvišu prosječnu stopu korištenja duhana na globalnom nivou. 2
Epidemija duhana je jedna od najvećih prijetnji javnom zdravlju sa kojom se svijet ikada suočio, ubijajući više od 8 miliona ljudi širom svijeta svake godine. Više od 7 miliona tih smrti rezultat je direktne upotrebe duhana, dok oko 1,3 miliona rezultat je izloženosti nepušača duhanskom dimu. Među WHO regijama, Evropa ima drugu najveću učestalost upotrebe duhana među odraslima (25,3%) i adolescentima (10,8%).2
Udio smrti od kardiovaskularnih bolesti (srčane bolesti, moždani udar i druge) zbog upotrebe duhana procjenjuje se na 25% kod muškaraca i 8% kod žena. Ukupni udio smrti od karcinoma koji se pripisuje duhanu je 37% kod muškaraca i 15% kod žena.2
Postoje li trenutne i dugotrajne zdravstvene koristi od prestanka pušenja za sve pušače?
Da, koristi za zdravlje koje nastaju prestankom pušenja:
Unutar 20 minuta, vaša srčana frekvencija i krvni pritisak opadaju.
12 sati, nivo ugljen-monoksida u vašoj krvi se vraća na normalu.
2-12 sedmica, vaša cirkulacija se poboljšava i funkcija pluća raste.
1-9 mjeseci, kašalj i kratkoća daha se smanjuju.
1 godina, vaš rizik od koronarne bolesti srca je otprilike polovina rizika pušača.
5 godina, rizik od moždanog udara se smanjuje na nivo nepušača 5 do 15 godina nakon prestanka pušenja.
10 godina, vaš rizik od raka pluća pada na otprilike polovinu rizika pušača, a rizik od raka usta, grla, jednjaka, mjehura, cerviksa i pankreasa se smanjuje.
15 godina, rizik od koronarne bolesti srca je kao kod nepušača.4
Obilježavanje ovog dana podsjeća pojedince, zajednice i institucije da zajedničkim djelovanjem mogu doprinijeti stvaranju zdravijeg društva bez duhana. 3
Unifarm podržava aktivnosti usmjerene na edukaciju, preventivne mjere i podršku osobama koje žele prestati pušiti što predstavlja ključne korake u smanjenju zdravstvenih rizika povezanih s pušenjem.
Reference:
- World Health Organization – World No Tobacco Day
- WHO Europe – World No Tobacco Day
- WHO Regional Office – World No Tobacco Day 2025
- WHO -Tobacco: Health benefits of smoking cessation, 25 February 2020